MOS 1

Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii nr 1 w Szczecinie
ul. Przylesie 17
70-872 Szczecin
tel/fax 091 46 21 115
http://mos1szczecin.edupage.org
http://www.mos1szczecin.neostrada.pl

Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii Nr 1 w Szczecinie mieści się w poniemieckiej willi w stylu neoklasycznym. Budynek położony jest w 6,5 ha kompleksie leśnym, którego fragment tworzy ”Park Krajobrazowy w Strudze”. Integralną częścią Ośrodka jest Szkoła Podstawowa Nr 4.
Przebywający tu chłopcy korzystają ze specjalistycznej pomocy: nauczycieli, wychowawców, terapeutów, psychologa, pedagoga. Realizują obowiązek szkolny z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych, zdobywają wiedzę i umiejętności, niezbędne do samodzielnego udziału w życiu rodzinnym i społecznym. Zadania te realizujemy od 01.08.1997r. Oczywiście, nie zawsze tak było. Historia tego miejsca jak i jego okolicy jest bardzo interesująca.

Historia do 1945r.
Budynek, w którym obecnie znajduje się Ośrodek był częścią dawnego majątku ziemskiego Henningsholm, znajdującego się nad rzeką Płonią. Zapiski na ten temat po raz pierwszy pojawiają się w księgach ziemskich zakonu Cystersów w 1260 roku jako Hennekenhof, a w 1299 roku widnieje już określenie Hensknenhof. Dokumenty z XVI wieku mówią o Heidereiters–Hof jako o miejscu zamieszkania dozorcy leśnego, który w imieniu zakonu Cystersów, później Księcia Pomorskiego, sprawował opiekę nad lasem i pogłowiem zwierzyny.
Nazwa Henningsholm pojawia się dopiero w zapiskach z XVIII wieku i pochodzi prawdopodobnie od nazwiska Inspektora Henninga, który zasłużył się podczas reformy rolnej na rzecz Cesarstwa. Na podstawie spisu powszechnego z 1791 roku dokonanego na terenie Pomorza, majątek Henningsholm liczył 11 mieszkańców. W 1872 roku podobny spis wykazał: 1 dom i 34 mieszkańców.
W ciągu lat zmieniali się właściciele majątku. Wśród nich byli: Bau Inspector Rottenberg, Herr Schreiber, od którego to około 1884 roku ziemię odkupił Victor von Dewiz, pochodzący ze starego ewangelico-meklembursko-pomorskiego rodu.. Victor von Dewiz w swoim nowym majątku wybudował pałac ze szklanym dachem i z pięknie położonym ogrodem. Pod koniec XIX wieku Viktor rozpoczął budowę willi dla swojego syna Erika. Oba pałace były połączone podziemnym tunelem. Budynek Villi został umieszczony na mapie Sarana z 1899 roku wraz z budynkiem gospodarczym, w którym mieściły się stajnie oraz mieszkania dla służby. W okolicy powstał park, w którym znajdowały się rzadkie gatunki drzew. Jego pozostałości możemy podziwiać do dziś, a w Villi Erika, o której mowa, teraz uczymy się my.

Zapewne to herb rodu von Dewitzów powinien znajdować się na naszym budynku. Na herbie tym są przedstawione trzy zamknięte kielichy – patrz fotka po lewej. Na budynku obecnie znajduje się herb przedstawiający trzy księżyce – patrz fotka po prawej. Skąd wzięły się trzy księżyce nie wiadomo.

W 1920 roku cały majątek Henningsholm liczył 188 ha, 10 koni, 15 świń i 65 kur. Później właściciel rozpoczął wyprzedawać ziemie, dzieląc ją na poszczególne działki pod budowę domów mieszkalnych w okolicy dzisiejszego Wielgowa i Płoni.
Około 1938 roku majątek odkupuje Hans von Bodenhausen, ale pałac Henningsholm przejmuje wojsko niemieckie. Według „Order de Battle” w okresie od sierpnia do października 1939 roku rezydowało tam dowództwo 1 Floty Powietrznej Luftwaffe, czyli I Armii Powietrznej pod dowództwem generała feldmarszałka Alberta Kesselringa. Stąd kierowano m.in. atakami lotniczym na Polskę w czasie kampanii wrześniowej 1939 r.
Hans von Bodenhausen wraz z rodziną mieszkał w tym czasie w Villi Erika., czyli w naszym budynku. Od 1941 roku w Hennigsholm mieściła się Szkoła Motorowa S.A., a w 1943 roku ponownie stacjonowało tu Luftwaffe. W latach 1944 – 1945 w pałacu przebywali prawdopodobnie niemieccy żołnierze, rekonwalescenci ze szpitala w Zdunowie.

Dziś są tam tylko pozostałości po dawnej świetności tego miejsca. Pałac Hennigsholm w czasie działań wojennych został oszczędzony. Po wojnie jednak część wyposażenia pałacu i warsztatów została wywieziona do Rosji. Sam pałac rozebrano a uzyskany materiał został częściowo wykorzystany przez osadników, a częściowo wywieziony na odbudowę Warszawy. W nienaruszonym stanie pozostała tylko Villa Erika. Wprawdzie dzisiaj nie możemy już podziwiać fontanny i sadu, ale potrafimy to sobie wyobrazić. Tak według nas mogła wyglądać fontanna i sad, jak przedstawili to nasi wychowankowie w swoich pracach – patrz fotki obok.

Po zakończeniu II wojny światowej rodzina Hansa von Bodenhausena została wysiedlona. Taki los spotkał wielu niemieckich mieszkańców Szczecina. Z relacji jednej z córek Bodenhausena, która odwiedziła nasz Ośrodek, wynika, że otrzymali oni podobny majątek w okolicach Bonn.

Powojenne dzieje

Dokładnie, co działo się z Villą Erika po 1945 roku nie wiadomo. Ustalono, że nasz pałac służył koloniom letnim MPK w Szczecinie do 1961 roku. Później budynek przejęło Kuratorium Okręgu Szkolnego Szczecińskiego. Utworzono w nim Państwowy Dom Wczasów Dziecięcych, który istniał do 31.08.1997r. Około 1975 roku budynek został wyłączony z eksploatacji z powodu remontu. Ponownie oddano go do użytku 1.01.1982r. Od 1.09.1994r. zmianie uległa nazwa i od tej pory był to Dom Wczasów Dziecięcych.

Zapis z kroniki z roku szkolnego 1961/62 tak przedstawia rozpoczęcia działalności: „…można było z dniem 1 września 1961 r. przejąć budynek główny i przystąpić do organizacji placówki. Trudny to był okres prac. Brak pracowników (woźnego, intendentki i własnej księgowej) oraz trudności z transportem i z zakupem potrzebnego sprzętu nie przeszkodziły w otwarciu pierwszego turnusu wczasów w dniu 20.09.1961 r. Przyjechało 65 chłopców – uczniów klas czwartych szkół podstawowych i … tak rozpoczął się normalny tok codziennych zajęć.”
Nie zapominano jednak o codziennych obowiązkach higienicznych i specjalnie do tego celu powołane komisje sprawdzały czystość. W wolnym czasie można było obejrzeć program telewizyjny. Ilustrują to zdjęcia z kroniki z 1962r. – patrz fotki po prawej.

Po długotrwałym remoncie, od 1982r. Dom Wczasów przeznaczony był dla dzieci z wadami postawy. Prowadzona była gimnastyka korekcyjna, której celem była wstępna korekta złych nawyków oraz wdrożenie do systematycznych ćwiczeń. W czasie trwania sześciotygodniowych turnusów oprócz ćwiczeń i nauki dzieci miały możliwość zmiany klimatu oraz poznawały atrakcje turystyczne nie tylko Szczecina, ale i innych miejscowości pomorskich jak: Kołobrzeg, Świnoujście, Pyrzyce, Stargard.
W latach 90-tych turnusy uległy skróceniu do 2-3 tygodni. Przyjeżdżały dzieci z terenów ekologicznie zagrożonych (w większości ze Śląska). Głównym celem tych wyjazdów była zmiana klimatu, integracja zespołu klasowego – grupy rówieśniczej poprzez wspólną naukę, zabawy oraz poznawanie atrakcji przyrodniczo-kulturalnych. Obecnie ta forma wypoczynku to tzw. zielone szkoły.
Dzięki temu, że przyjmowane były u nas dzieci z obecnych województw: dolnośląskiego, opolskiego i śląskiego możliwe były wyjazdy dzieci szkół szczecińskich do ośrodków między innymi w Szklarskiej Porębie, w Wałbrzychu.
W okresie letnim, w latach 1984 –2000 w naszej placówce ówczesne Ministerstwo Oświaty i Wychowania we współpracy z Towarzystwem Polonia, późniejszym Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska”, skupiającym Polaków na obczyźnie, organizowało wypoczynek dla dzieci z zagranicy pochodzenia polskiego. Były to tzw. kolonie polonijne.
W 1984 roku przebywali tu koloniści z Węgier, a rok później jak podaje Kurier Szczeciński z tego okresu: „… w Państwowym Domu Wczasów Dziecięcych w Wielgowie zamieszkali na cały lipiec młodzi goście z Austrii, Grecji, Kanady, Szwajcarii, Włoch oraz ich polscy koledzy – drużyna harcerzy z Gryfina i uczniowie m.in. z Warszawy oraz Szczecina …”. Przez te lata przewinęły się dzieci polskiego pochodzenia niemal z całego świata.
Głównym założeniem wychowawczym tych kolonii a zarazem najbardziej odpowiadającym potrzebom dzieci i młodzieży był wypoczynek czynny, a więc taka różnorodność, bogactwo i wszechstronność programu, który umożliwiał każdemu dziecku zaspokojenie wielu potrzeb psychicznych, zdobycie nowych wiadomości i umiejętności, wykazanie się różnymi uzdolnieniami, a nade wszystko poznania skrawka ziemi naszych przodków i obcowania z potoczną mową polską. Część swoich wakacji poświęcały więc one na codzienną naukę języka polskiego (w grupach dobranych odpowiednio do stopnia jego opanowania). Dzieciom organizowano również wycieczki między innymi do Warszawy, Poznania, Krakowa, Świnoujścia. Poznawały też Szczecin pod względem kulturalnym, uczestnicząc w przedstawieniach teatralnych, zwiedzając muzea. Poprzez wspólne wyjazdy, dyskoteki, gry i zabawy, umacniały się zawarte w tym czasie międzynarodowe przyjaźnie. Na jednej z takich kolonii przebywały wnuki Kazimierza Górskiego, mieszkający wówczas w Grecji.
Od 1.08.1997r. z przekształcenia Dom Wczasów Dziecięcych, na podstawie decyzji Kuratora Oświaty w Szczecinie z dnia 23 kwietnia 1997 r., powstał Ośrodek Szkolno – Wychowawczy Nr 2 dla chłopców z zaburzeniami zachowania. 1.09.2005 zmieniono nazwę na Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy Nr 3, a od 1.09.2006 r. funkcjonuje on jako Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii Nr 1 w Szczecinie.

Działalność MOS1

Podstawą naszych działań pedagogicznych jest pełna diagnoza dziecka. Dokonują jej zarówno wychowawcy, nauczyciele jak i specjaliści. Przeprowadzana jest ona na postawie analizy dokumentów, obserwacji, wywiadów oraz badań własnych.
Większość naszych wychowanków wcześniej wagarowało z zajęć lekcyjnych. Doprowadziło to do powstania dużych zaległości programowych czy nawet kilkuletnich opóźnień szkolnych.
Działaniem profilaktycznym wobec tego problemu jest już sam fakt umieszczenia chłopców w ośrodku. Chcąc przezwyciężyć ich niechęć do nauki nauczyciele stosują aktywne metody nauczania. Bardzo pomocne w uatrakcyjnieniu zajęć są wszelkiego rodzaju filmy dydaktyczne, prezentacje multimedialne, ilustracje, krzyżówki lub inne ćwiczenia, które pozwalają na samodzielną pracę czy też pozyskują do wspólnego rozwiązywania problemów.
Do działań terapeutycznych i wychowawczych w Ośrodku należą:

– Zajęcia socjoterapeutyczne. Umożliwiają one uczestnikom skorygowanie sądów o rzeczywistości, zmianę sposobów zachowania i odreagowanie emocjonalne. Realizowane są programy autorskie, ułatwiające adaptację do warunków panujących w placówce oraz obniżajace poziomu agresji wśród naszych wychowanków.
– Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze. Maja one na celu przypomnieć, utrwalić, a czasami nauczyć podstaw zarówno z zakresu języka polskiego, jak i matematyki. Poziom wymagań dostosowany jest do możliwości intelektualnych uczniów. W przypadku najsłabszych bardzo ważna jest praca indywidualna. W ramach zajęć wykorzystywane są gry i zabawy dydaktyczne mające ułatwić chłopcom opanowanie danego materiału.
– Zajęcia z kinezjologii edukacyjnej maja za zadanie: :zbudowanie pozytywnej atmosfery pracy w grupie, nauczenie ćwiczeń z „Gimnastyki Mózgu”, zmniejszenia napięć mięśni powstających w wyniku stresu, udoskonalenie koordynacji motorycznej, zwiększenie integracji pracy mózgu i ciała, poprawa techniki czytania i pisania, doskonalenie umiejętności arytmetycznych. Kinezjologia cieszy się szczególnym zainteresowaniem najmłodszych wychowanków-uczniów klasy czwartej.
– Trening zastępowania agresji. Zajęcia oparte są one na programie Goldstaina, którego podstawą jest teoria uczenia się społecznego i polega na kształtowaniu umiejętności zastępowania zachowań agresywnych zachowaniami konstruktywnymi.
– Zajęcia logopedyczne przeznaczone są dla chłopców mających wady wymowy oraz trudności z komunikacją ustną i pisemną.
– Zajęcia stymulujące powstawanie i wzmacnianie więzi rodzinnych, w których uczestniczą rodzice ze swoimi dziećmi. Mają one charakter zabawowo-zadaniowy, a ich celem jest poprawa komunikacji między naszymi wychowankami, a ich rodzicami przy jednoczesnym budowaniu i wzmacnianiu pozytywnych więzi rodzinnych.
– Zajęcia Szkolnego Kola PTTK, program „Edukacji morskiej, zajęcia „Wychowanie przez sztukę”

Czynnikiem sprzyjającym zapobieganiu niedostosowania społecznego jest właściwa organizacja czasu wolnego chłopców. Są oni bardzo pomysłowi, ale swoją twórczość wykorzystują najczęściej w niewłaściwy sposób. Pozostawienie im zbyt dużej swobody doprowadza do wielu sytuacji konfliktowych. Dlatego proponuje się im różnorodne zajęcia, które rozwijają zainteresowania, ale także uczą współpracy w grupie, odpowiedzialności za siebie i innych.
Zadaniem wychowawców jest takie organizowanie i planowanie aktywności dzieci, by wykorzystać ich mocne strony w działaniu społecznym, a zaoszczędzić bodźców niepotrzebnych i negatywnych. Zapewnia to im między innymi realizacja programów Szkolnego Kola PTTK, „Edukacji morskiej, „Wychowanie przez sztukę”.
W naszym ośrodku istnieje duża potrzeba wdrażania wychowanków w zorganizowane formy oddziaływań edukacyjnych, a takie właśnie niesie za sobą „Wychowanie Morskie”. W związku z tym chłopcy realizują pogram „Edukacji Morskiej”, który powstał na bazie głównych założeń działalności „Zachodniopomorskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego”, promującego morski charakter Szczecina. W trakcie praktycznych zajęć „pod żaglami”, zdobywając kolejne sprawności żeglarskie, realizują cele wychowawcze placówki.
Mają oni również możliwość rozwijania swoich zainteresowań podczas zajęć „Wychowanie przez sztukę”. Sprzyjają one wyciszeniu i uwrażliwianiu wychowanków, wpływają na odbierania świata, wywołują korzystne zmiany w systemie wartości. Realizacja założeń przebiega wielopoziomowo. Pierwszym poziomem są wyjścia z do muzeów, galerii, na wystawy, uczestniczenie we wszelkich wydarzeniach kulturalnych Szczecina. Drugi poziom realizacji programu stwarza wychowankom możliwości wydobycia z nich ekspresji i stawania się twórcami dzieł sztuki. Realizacja tego zamierzenia jest możliwa dzięki współpracy z Miejskim Ośrodkiem Kultury w Szczecin Dąbiu. Chłopcy uczestniczą w warsztatach ceramicznych pracowni gliny. Głównym ich celem jest wielostronne zapoznanie dzieci z zanikającą i rzadko dziś spotykaną pracą ceramika.
Program warsztatów obejmuje: zapoznanie z warsztatem pracowni ceramicznej, własnoręczne wykonanie prac z gliny, przybliżenie procesu technologicznego.
W roku szkolnym 2003/2004 dzięki współpracy z organizacją Evangelische Jugend & Fursorgewerg – Landhoff Arche. Odbyły się trzy części warsztatów ceramicznych „Ja i przyroda”, w których uczestniczyły grupy młodzieży polskiej i niemieckiej, w ośrodku Gross – Pinnof oraz w naszej placówce.

Działania profilaktyczne to nie tylko realizacja programów. Nabywane umiejętności społeczne utrwalane są poprzez uczestnictwo chłopców w różnych rodzajach zajęć praktycznych, wyrażających się poprzez:

– inicjowanie i wspieranie samorządowej działalności wychowanków.
– kontynuowanie redagowania gazetki ośrodkowej „Dzieje OSW 2”.
– kultywowanie tradycji świąt i rocznic narodowych,
– organizowanie imprez okolicznościowych

Wśród nich na stałe do kalendarza imprez wpisały się: „Rodzinna Majówka” – coroczna impreza odbywająca się w maju, w której uczestniczą wszyscy nauczyciele i wychowawcy pracujący w ośrodku oraz „Grzybobranie” – jesienna impreza z udziałem naszych podopiecznych i ich rodzin. Mają one formę wspólnej zabawy opartej na zdrowej rywalizacji, w której wszyscy są zwycięzcami. Wszyscy chętni biorą udział w zajęciach integrujących, zabawach, konkursach sprawnościowych. Są one zachętą dla rodziców naszych wychowanków do nawiązania współpracy z placówką.
Głównym celem wszystkich oddziaływań profilaktycznych realizowanych w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii Nr 1 jest umożliwienie wychowankom realizacji obowiązku szkolnego, ale przede wszystkim zdobywanie umiejętności i wiedzy niezbędnych do samodzielnego udziału w życiu społecznym, zgodnie z powszechnie obowiązującymi normami.
Realizacja różnorodnych programów profilaktycznych pozwala w odpowiedni sposób modelować zachowania wychowanków. U większości chłopców opuszczających placówkę widoczne są efekty działań wychowawczo – profilaktycznych. Prawidłowo funkcjonują w roli uczeń-wychowanek. Starają się w miarę możliwości kontrolować swoje zachowanie, tak aby unikać i nie prowokować konfliktów. Pozytywnie reagują na skierowane do nich polecenia i różnego rodzaju zachęty.

Cele placówki

Organem prowadzącym Ośrodek jest Rada Miasta Szczecin. Jesteśmy jedną z 45 takich placówek w Polsce.
Wychowankami Ośrodka są chłopcy z zaburzeniami zachowania, nie tylko ze Szczecina i województwa zachodniopomorskiego, ale także z terenu całego kraju. Przyczynami dysfunkcji w ich funkcjonowaniu są głównie: niepowodzenia i opóźnienia szkolne, warunki środowiskowe, niewłaściwe oddziaływania wychowawcze, zaburzenia rozwoju emocjonalno-społecznego.

Celem placówki jest udzielanie im specjalistycznej pomocy, w szczególności:
1/ w realizowaniu obowiązku szkolnego z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych uczniów,
2/ w zdobywaniu wiedzy i umiejętności, niezbędnych do samodzielnego udziału w życiu rodzinnym i społecznym,
3/ w rozwoju intelektualnym, emocjonalnym i fizycznym w zgodzie z ich potrzebami i możliwościami,
4/ w eliminowaniu przyczyn i przejawów zaburzonego zachowania,
5/ w planowaniu dalszej kariery edukacyjnej i zawodowej, z uwzględnieniem predyspozycji i zainteresowań.
Naszym zadaniem jest również wspieranie rodziców (prawnym opiekunów) w zakresie doskonalenia umiejętności wychowawczych niezbędnych do właściwego kierowania rozwojem ich dzieci.
Podstawą skierowania do Ośrodka jest orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego, w związku z zaburzeniami zachowania. Ośrodek prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy, jako placówka zapewniająca: całodobową opiekę skierowanym dzieciom oraz warunki do nauki i wychowania na poziomie szkoły podstawowej.

Ośrodek dysponuje :
1/ szkołą podstawową z 60 miejscami dla uczniów w klasach IV, V, VI,
2/ 45 miejscami noclegowymi dla wychowanków, którzy ze względu na odległość nie mogą dojeżdżać na zajęcia
Nauka prowadzona jest w oddziałach liczących do 15 uczniów.

W czasie kilku lat istnienia placówki rozszerzyliśmy ofertę programową. Realizujemy między innymi:
– Program adaptacyjny „Koziołek”,
– Program obniżający agresję „Jesteśmy razem”,
– Program zapobiegający paleniu tytoniu „Nie pal”,
– Trening Zastępowania Agresji,
– Program z kinezjologii edukacyjnej,
– Program „Dziękuję Nie”,
– Program zajęć „Stymulowanie i wzmacnianie więzi rodzinnych”,
– Program wspierający terapię zaburzeń mowy i języka,
– Program „Przyjaciele Przyrody”,
– Program „Wychowanie poprzez sztukę”,
– Program zajęć turystyczno-ekologicznych,
– Program „Edukacji Morskiej”.

Należymy do „Czytających szkół”, w ramach programu „Cała Polska czyta dzieciom”.

Osiąganie tych wszystkich złożonych celów możliwe jest dzięki zatrudnianiu doświadczonej, wysoko wykwalifikowanej kadry pedagogicznej: nauczycieli, wychowawców, wspieranych przez pedagoga, psychologa, logopedę, terapeutów. Znaczący wpływ na uzyskiwane efekty w zakresie powyższych działań mają ich osobiste pasje i zainteresowania oraz autentyczne zaangażowanie Kadrę obowiązuje zasada ścisłej współpracy i koordynacji zaplanowanych oddziaływań. Za sprawne funkcjonowanie Ośrodka odpowiadają również pracownicy administracji i obsługi, którzy są zorientowani w celach, zadaniach i organizacji placówki.

Tekst i zdjęcia zostały przygotowane przez wychowanków Ośrodka pod opieką p. Elżbiety Karwańskiej, za co składam serdeczne podziękowanie.

Top